شمس الدين احمد
59
خزائن الملوك ( فارسى )
كه هشت ماه باشد تولد شود و اكثر حيات نيابد و اگر بچهل و پنج روز خلقت او تمام شود در نود روز حركت كند و در دوصد و هفتاد روز كه نه ماه باشد بزايد و اگر در چهل و هشت روز و يك و نيم ساعت خلقتش تمام شود در نود و شش روز و سه ساعت به حركت آيد و در سه چندان ايام حركت كه نه ماه و هژده روز و نه ساعت باشد متولد شود و اگر به پنجاه روز تمام الخلقة شود در صد روز به حركت آيد و در سه صد روز كه ده ماه باشد تولد يابد و گفتهاند كه ماده پس از نر بده روز تمام الخلقة شود و مذكر پس از سه ماه و مؤنث بعد از چهار ماه متحرك مىشوند و حكماى منجمين گفتهاند كه مدت صلاحيت نطفه براى كمال ظهور ولادت مختلفست بسبب اختلاف مزاج هريك از ان جهت كه مزاج بعضى گرم و ترست و مزاج بعضى سرد و تر و مزاج بعضى ميانه پس مزاج هركس كه گرم و تر باشد صلاحيت زودتر پذيرد و مدت مكث وى در رحم كمتر باشد و مزاج هركس كه سرد و تر باشد صلاحيت ديرتر يابد و مدت مكث وى بيشتر باشد و مزاج هركس كه ميانه بود صلاحيت ميانه بود دهم مدت مكث وى ميانه باشد و مدت مكث ميانه ده دور قمرست در اغلب احوال و مدت مكث كمتر هفت دور و مدت مكث بيشتر سيزده دور و دربارهء عدم زيست هشت ماه گفتهاند كه چون اول ماه فرزند در شكم مادر بود تدبير زحل را باشد و در ماه دوم مشترى را و در ماه سوم مريخ را و در ماه چهارم شمس را و در ماه پنجم زهره را و در ماه ششم عطارد را و در ماه هفتم قمر را و در ماه هشتم باز زحل را و در ماه نهم باز مشترى را پس از انجا كه قوت موت منسوبست بزحل و مزاج آن سرد و خشك بالافراطست فرزند هشت ماه اكثر زندگانى نيابد و از ان كه قوت طبعى منسوبست بقمر و مزاج وى نيز سرد و ترست باعتدال فرزند هفت ماه اكثر حيات يابد و اللّه اعلم بالصواب و اطبا گفتهاند كه بر جنين سه پوشش مىباشد اول مشيمه و آن غشاى ذى صفاقين رقيقينست كه ما بين آن عروق منتسج مىشود و محيط بر ديگر اغشيه باشد دوم غشاء بعد از مشيمه كه مسمى بلفافىست و در ان بول جنين كه از راه ناف مىبرآيد مىريزد و سوم غشاء پس از لفافى كه ملاقى نفس جنينست و رقيقترست از لفافى و غليظتر از مشيمه آن را اسلاما خوانند و وضع طبعى جنين در بطن مادر چنان باشد كه هر دو زانو افراشته و به شكم پيوسته و هر دو كف دست بر هر دو زانو نهاده يمنى به يمنى و يسرى به يسرى و سر بر هر دو زانو افگنده كه بينى ميان هر دو زانو واقع باشد و بر هر دو پاشنهء خود نشسته روى بسوى پشت مادر دارد و گروهى بر اناند كه نرينه را رو بسوى پشت مادر و مادينه را رو بجانب شكم مادر مىباشد و اللّه اعلم بالصواب